Diversiteit in spel

 

Spel.

Het is er in vele vormen.

 

Nummer 9 van HJK, mei 2020, inspireerde mij om aan de slag te gaan met die verschillende vormen.
Om de diversiteit in en van spel aandacht te geven.

 

Emoties verwerken door te spelen

Dorien Stolwijk begint het HJK met een bericht van de redactie.
Zij schrijft:

‘Spel blijft het krachtigste middel voor kinderen om emoties te ervaren, te uiten en de baas te blijven.’

Kinderen verwerken hun emoties dus door te spelen.
Hun blijdschap, verdriet, maar ook angst en onbegrip. Dat krijgt allemaal een plekje in hun eigen spel.
Zo doorleven ze hun emoties en krijgen ze ook meer grip op die emoties en de wereld om hen heen.
De wereld die nu, in coronatijd, steeds weer blijft veranderen.

 

Volwassenen praten en hebben mentale beelden. Zij kunnen zo over gebeurtenissen en ervaringen praten.
Kinderen spelen hun denken handelend uit, zoals Elly Singer het beschrijft in het artikel over Piaget.
Het is dan ook van belang om ruimte te bieden voor spel.
Om zo ruimte te bieden aan onbegrijpelijke emotionele ervaringen.

Nu thuis, maar ook zeker straks op school.

 

 

Spelen op school

Fijn dat de kinderen weer naar (deels) naar school kunnen.
Dit zal de kinderen ook helpen om hun dagen te ordenen.

Ik vertrouw er op dat de leerkrachten zelf aanvoelen wanneer er tijd nodig is om alle gebeurtenissen en emoties te verwerken. Zij kennen hun klas het beste.
En doe dat dan niet alleen pratend, maar ook zeker door tijd te nemen voor spel.
Vrij spel, waarin de kinderen zelf kunnen bepalen hoe en wat ze spelen. Zij voelen namelijk het beste aan hoe zij de emoties een plekje kunnen geven.
Dit geldt niet alleen voor de jonge kinderen, maar is waardevol voor alle kinderen op de basisschool.

 

Prikkels en zintuigen

Zintuiglijke ervaringen spelen zeker bij het jonge kind ook een belangrijke rol in het verwerken van emoties. Kinderen leren van prikkels via alle zeven zintuigen.
Geef kinderen de ruimte om zelf de prikkels op te zoeken die zij nodig hebben.
Het ene kind zal het fijn vinden om met de handen op een trommel te slaan (tast en gehoor), terwijl een ander kind veel liever buiten gaat schommelen, waarbij het de zon, de wind en misschien wel de regen op zijn huid voelt (evenwicht, beweging en voelen).

Een diversiteit in prikkels is dan ook van belang, zodat een kind de ervaringen op zijn of haar manier kan ordenen en  verwerken.

 

Spelmaterialen

Hierboven benoemde ik al een paar verschillende materialen om mee te spelen (trommel, schommel). Dit kan zowel binnen als buiten zijn.
In nummer 9 van HJK wordt er stilgestaan bij een culturele diversiteit aan spelmateriaal.
Dit wil ik gelijk koppelen aan het spelen met ‘echte’ materialen.
Als je kinderen materialen aanbiedt, die jij in het dagelijks leven gebruikt, dan ontstaat er als vanzelf een diversiteit in de materialen.

Kijk eens of je materialen van de buren kunt lenen, die een andere culturele achtergrond hebben.
Of kijk of opa en oma nog echte oude materialen hebben, waar je mee mag spelen.
Dan hoef je in de (online) speelgoedwinkel niet te twijfelen of je nu wel het goede koopt.

Kinderen kunnen namelijk overal mee spelen en het meest betrokken zijn ze bij het spel met echte materialen.

 

Buiten

Ik maak ook nog even de koppeling naar het buiten spelen, waar het HJK een artikel over buitenonderwijs heeft toegevoegd.
Diversiteit in spel omvat ook binnen én buiten.
In het artikel worden eerdere punten nog eens mooi samengevat:

‘Kinderen leren het beste door te doen en informatie wordt makkelijker opgeslagen als er meerdere zintuigen tegelijk worden aangesproken’.

Buiten kun je dat als de beste!

Hoe zou het zijn als kinderen moe, voldaan, met modderschoenen/ vieze handen en een hele hoop ervaringen terug komen naar huis? Hoe zou het zijn als een excursie naar een polderlandschap niet een uitzondering is, maar dat kinderen vaker ‘buiten’ naar school gaan. Leren in de natuur, in de directe omgeving.

Kinderen leren, zoals Piaget zegt, door verbanden te leggen tussen hun handelen en waarnemingen: door concrete ervaringen; door spelen en experimenteren.

Spelen is betekenisvol leren. Ze doen kennis en vaardigheden op aan de hand van situaties die zij in het dagelijks leven tegenkomen.

 

 

Dus:

diversiteit in spel door:

  • ruimte bieden voor het ‘uitspelen’ van alle emoties
  • niet alleen praten, maar vooral doen
  • de mogelijkheid te geven om prikkels via de 7 zintuigen te ervaren
  • verschillende materialen: aanbod van ‘echte’ materialen
  • binnen én buiten te zijn

Voor tips van duurzaam spelmateriaal voor verschillende leeftijden, kijk even op mijn blog over top 4 speelgoed van mei!