Leren in de glijbaan

Afgelopen weekend heb ik het boekje ‘Peuters en kleuters zijn geen leerlingen’ gekocht en gelijk uitgelezen. Ik kan me helemaal vinden in de korte verhaaltjes, die Sieneke Goorhuis-Brouwer eerder schreef als columns.

Peuters en kleuters zijn geen kleine volwassenen die we cognitief moeten benaderen. We moeten ze juist een veilige en vertrouwde omgeving geven waarin ze kunnen spelen en zich vooral op sociaal-emotioneel gebied kunnen ontwikkelen. Dat biedt de basis voor de verdere ontwikkeling.

Vrijheid in spel

Sieneke Goorhuis-Brouwer, emeritus hoogleraar Spraak- en Taalstoornissen en emeritus lector Early Childhood, legt met haar pakkende columns de vinger op de zere plek. In de column ‘vrije tijd’ beschrijft Sieneke dat kinderen rust en vrije tijd nodig hebben. Spel wordt gezien als middel om iets te leren, maar spel moet vrij zijn van stress en vrij van volwassenen. Spelen zou moeten zijn: je verliezen in de tijd.

In een andere column benoemt Sieneke dat het intrinsieke vrije spel, het spel dat door het kind zelf bedacht wordt, onomwonden laat zien hoe alle ontwikkelingsdomeinen tegelijkertijd worden gestimuleerd. En dat het vooral belangrijk is dat volwassenen zich in het spel laten trekken door het kind en niet andersom.

Focus op cognitieve vaardigheden

Een recent voorbeeld van de focus op cognitieve vaardigheden is te vinden op basisschool De Fonkeling in Berghem. Op AD.nl las ik een artikel, waar ik in eerste instantie erg blij van werd. In De Fonkeling is een glijbaan geplaatst. De eerste school in Brabant en de derde in Nederland, volgens het artikel. Kinderen, én volwassenen, kunnen met de glijbaan naar beneden in plaats van met de trap. Genoeg mogelijkheden voor spel, beweging en plezier, lijkt me. Als je een keer van de glijbaan bent geweest, dan ren je weer naar boven met de trap om nog een keer te gaan.

Het stimuleren van de beweging is een groot aandachtspunt, daar de basisschool bewegend onderwijs volgens de directeur heel serieus neemt. Mijn enthousiasme daalde echter onmiddellijk toen ik las dat de glijbaan alleen de eerste dag voor de fun is en daarna voornamelijk educatief ingezet wordt. Opdrachten als ‘tel hoe vaak je de letter e tegenkomt in de tunnelbuis’ en ‘noem de tafel van 6 op’ worden gegeven voordat kinderen naar beneden gaan. Weer die cognitieve benadering en nadruk op schoolprestaties.

Ik gun het de kinderen op De Fonkeling juist om vrij te spelen in en om de glijbaan, zodat ze zich op hun eigen wijze kunnen ontwikkelen. Wellicht komen ze zelf met andere kinderen tot een spel waarbij ze de letters in de tunnelbuis gebruiken. Dan wordt niet alleen de cognitie aangesproken, maar ook het sociale stuk. Het plezier in glijden en letters/taal blijft zo ook behouden, dat zou toch fijn zijn?