heel het gezin opvoeden

Hoe voed ik mijn gezin op?

In deze blog borduur ik voort op de blog van vorige maand.
Waar nu de focus ligt op de situatie in het gezin, zullen ook hier de invloeden uit omgeving en vanuit kind of volwassene zelf naar voren komen.

 

Hoe zit dat nu eigenlijk in elkaar, zo’n gezin?

Wat heeft er allemaal invloed op elkaar?

En wat kun je doen, zodat er vaker rust en ontspanning is binnen je gezin?

 

Rollen binnen het gezin

Je bent vader of moeder, zoon of dochter, zus of broer en ga zo maar door.
Zo ontstaan er als vanzelf rollen binnen het gezin.

Maar er is een verschil tussen de systemische rollen en de rollen die werkelijk aangenomen worden.
Een gezin kun je zien als een systeem. En elk systeem bestaat uit verschillende onderdelen.
Wanneer een man en een vrouw een kind krijgen, dan ontstaan er systemisch verschillende verbanden. De man wordt vader, de vrouw moeder, samen zijn zij de biologische ouders en het kind krijgt de kinderrol.

Logisch zul je denken.

 

Maar wat gebeurt er als de rollen worden omgedraaid.

Als het kind de ouderrol op zich gaat nemen?

Of als het kind de eigen ouders ‘op gaat voeden’?

Dan krijg je een erg vertekend beeld en ook een verstoorde dynamiek in het gezin.

 

Dit gebeurt natuurlijk niet van de een op de andere dag, maar dat groeit vaak geleidelijk aan.
Het gezin lijkt vaak ook vanaf de buitenkant goed te draaien, maar binnenin klopt het niet.
De onderdelen binnen dit systeem staan als het ware op de verkeerde plek. Daardoor gaat het botsen en een keer barsten.
Iedereen binnen het gezin staat het meeste in zijn kracht, als hij op zijn eigen plek staat.
Als hij de rol vervult, die hem of haar systemisch toebehoort.

Eerst zal er vaak weerstand ontstaan als iemand weer naar zijn eigen plek toe wil.
Het zorgt voor een kink in de kabel, binnen het nu draaiende systeem.

 

Eigen rol vervullen

Wanneer 1 iemand zijn eigen rol weer gaat vervullen, dan betekent dat automatisch dat iemand anders ook van plaats gaat veranderen. Dit kan pijn doen, kan wrijven, maar wanneer door dit proces heengegaan wordt, zal er juist meer rust en ontspanning ontstaan. Dan zal die persoon weer in zijn kracht komen te staan en zijn beste aandeel kunnen leveren binnen het gezin.

Wanneer ik dit tegenkom in gezinnen, is dat ook iets wat ik altijd aankaart.
Als kinderen alles bepalen en dus letterlijk de baas spelen binnen het gezin, dan zal er nooit meer rust komen. De ouders zullen hun eigen plek in moeten nemen en hun kinderen (weer) op gaan voeden, in plaats van andersom.

Voor jezelf kun je dit natuurlijk ook na gaan.
Tuurlijk mogen kinderen ook wel eens iets bepalen in huis. Een ‘kinderen zijn de baas-dag’ vind ik juist een erg goed idee. Maar dan wel voor een dag en niet altijd.
Zit jij op je plek binnen het gezin? Voer jij de juiste rol uit?
Of voel je ergens dat het niet helemaal goed zit.

Zitten jij en je partner samen op de ouderlijn of staat één van de twee er boven of juist er onder?
Beide opties zullen geen goede dynamiek teweeg brengen in het gezin.

Door je er bewust van te worden welke rol van jou is en te bekijken of je die nu speelt, kun je al veel veranderen. De bewustwording is de eerste stap, waardoor er vaak al meer rust en verlichting ontstaat.

 

Plaats in de kinderrij

Als ouder zit je niet alleen in het systeem met jouw kinderen. Je behoort ook nog steeds tot het systeem van je eigen gezin, met je ouders en eventuele broers en zussen.
Al die systemen hebben invloed op elkaar.
Daar valt nog veel meer over te vertellen, maar waar ik nu op wil inzoomen is de kinderrij.

Binnen een gezin met meerdere kinderen is er sprake van een oudste, middelste en jongste. Jouw plaats in de kinderrij zegt ook iets voor jouw rol. Maar weet je eigenlijk wel wat jouw plaats is?

Dat is toch makkelijk?

Stel je hebt een oudere zus en een jongere broer. Dan ben je de middelste. De 2e in de rij.
Zijn er meer dan 3 zwangerschappen geweest? Dan klopt die 2e in de rij waarschijnlijk niet.
Wanneer jouw ouders met een miskraam een kindje hebben verloren, dan wordt dat kindje ook meegeteld in de kinderrij. Systemisch hoort dat kind er bij. En niet alleen ‘op papier’, maar ook qua gevoel doet dat zeker iets.
Niet alleen voor de ouders, maar ook zeker voor de kinderen.

Hoe zou het zijn als je als ‘oudste’ niet weet dat er voor jou nog een andere zwangerschap is geweest? Dan ben je niet de oudste. Je bent de 2e in de rij en vervult daarmee ook automatisch een andere rol. Hier komt ook nog bij kijken dat het verantwoordelijkheidsgevoel van dit kind nog veel groter kan zijn. Hij of zij ‘weet’ namelijk dat er voor hem een ander vruchtje in de baarmoeder is geweest, die het niet gehaald heeft. (de baarmoeder van de vrouw kun je zien als de zwarte doos in een vliegtuig; het onthoudt alles) Dit kind kan zichzelf dan bijvoorbeeld hoge eisen opleggen om aan de verwachtingen van de ouders te voldoen.

Een miskraam heeft natuurlijk ook op andere plekken in de kinderrij invloed op het volgende kindje, niet alleen vóór de ‘oudste’.

 

Meerlingen

Wanneer je als één van een tweeling wordt geboren, dan is er altijd een de oudste. Ze komen nooit tegelijk ter wereld, ook niet bij een keizersnede. Dit is natuurlijk ook zo bij drie- of meerlingen.

Wat vaak vergeten wordt is dat 1 op de 10 zwangerschappen start als meerling. Een bevrucht eitje begint de reis dan niet alleen. Het tweede (of derde etc.) eitje is misschien niet op tijd ingenesteld of gaat later in de zwangerschap ‘verloren’. Een vrouw kan dan tijdens haar zwangerschap bloedverlies hebben wat hier op duidt, maar vaker gaat het ook onopgemerkt voorbij.

Natuurlijk hebben we ook nog de gevallen waarbij een twee- of meerling zich ontwikkelt in de buik, maar waarbij er ééntje achterblijft en ‘afgestoten’ wordt. Dan wordt bewust meegemaakt dat er een kindje verloren gaat.
In beide gevallen nemen deze ‘verloren’ kinderen ook een plaats in, in de kinderrij.

Als je er één van een meerling bent (bekend of onbekend), dan heeft dat zeker ook impact op hoe jij je gedraagt en welke rol jij als kind inneemt. Schuldgevoel komt bijvoorbeeld voor: dat jij het hebt overleefd, maar je broertje of zusje niet. Dat je altijd een ‘wederhelft’ mist, wat zich kan uiten in veel denkbeeldige vriendjes (of juist één vast denkbeeldig vriendje). Of ‘het leven voor twee’. Dat je (onbewust) het idee hebt dat je voor twee moet leven, helemaal voluit en uitbundig, en eigenlijk niet zo goed weet waarom.

Hoe jij je gedraagt als kind en of je daarin een gemis bijvoorbeeld op probeert te lossen, heeft ook weer invloed op de dynamiek binnen het hele gezin.

En ook als je nu al zelf ouder bent, maar dus zelf een broer of zus ‘mist’ in jouw eigen kinderrij, kan jouw gedrag ook invloed hebben op de hele gezinsdynamiek.

 

De belangrijkste vraag is dus:

Hoe ziet jouw familie, jouw gezin er uit?

En dan echt!

 

Dit goed in beeld brengen is de eerste stap om weer meer rust en ontspanning in je gezin te krijgen.
Dan vallen er misschien al heel snel puzzelstukjes op hun plek. Waarom het toch altijd zo onrustig is. Of waarom je zoon altijd op die manier reageert.
Misschien lukt het je zelf al om hier een goed overzicht van te krijgen.

Mocht je hier hulp bij nodig hebben, dan kan het vertellen van een geboorteverhaal (van jezelf of van een van je kinderen) hier erg bij helpen.

Ook denk ik natuurlijk graag met je mee over hoe je concrete acties uit kunt zetten om de rollen in huis weer goed te verdelen. Om samen weer te ontspannen en plezier te hebben.